︎︎︎


Białorusini na wizie humanitarnej – informacje dla pracodawców







Valery Sharifulin / TASS / Forum


W związku ze znacznym napływem osób przebywających do Polski z Białorusi na podstwie wi humanitarnych oraz doniosłych zmian w powszechnie obowiązujących przepisach prawa dotyczących tej kategorii cudzoziemców, pragniemy niniejszym poinformować o statusie prawny cudzoziemców spoza UE przebywających w RP na wizach humanitarnych, a w szczególności w zakresie możliwości świadczenia pracy na podstawie tej kategorii wiz. Celem niniejszej informacj jest klarowne przedstawienie podstaw prawnych, które stanowią, iż osoby na wizach humanitarnyc nie potrzebują uzyskania zezwolenia na pracę celem wykonywania pracy na terytorium RP.

Ogólne zasady zatrudniania cudzoziemców spoza UE zakładają, że oprócz legalnego pobytu na terytorium RP cudzoziemiec musi również posiadać dostęp do rynku pracy (w postaci zezwolenia na pracę), żeby móc wykonywać pracę na terytorium RP. Od generalnej zasady posiadania zezwolenia
na pracę jest przewidziany szereg wyjątków na mocy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. 2004 Nr 99, poz. 1001 z późn. zm; dalej jako ustawa o promocji) oraz
rozporządzeń wydanych na podstawie upoważnień zawartych w ustawie o promocji. Do takich wyjątków należą m.in. posiadanie przez cudzoziemca Karty Polaka, statusu uchodźcy bądź uzyskania ochrony uzupełniającej oraz możliwość zatrudnienia określonej grupy cudzoziemców na podstawie
oświadczenia o powierzeniu pracy i innych szczególnych przypadków.

Artykuł 90 ust. 4 ustawy o promocji stanowi, że minister właściwy do spraw pracy może określić przypadki, w których powierzenie cudzoziemcowi wykonywania pracy na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej jest dopuszczalne bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę. Aktem prawnym regulującym przypadki niewymagające uzyskania przez cudzoziemca zezwolenia na pracę jest rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 kwietnia 2015 r. w sprawie
przypadków, w których powierzenie wykonywania pracy cudzoziemcowi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest dopuszczalne bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę (Dz.U. z 2015 r. poz. 588 z późn. zm; dalej jako rozporządzenie MPiPS).

Rozporządzenie MPiPS zostało zmienione na mocy Rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 20 listopada 2020 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie przypadków, w których powierzenie wykonywania pracy cudzoziemcowi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest
dopuszczalne bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę (Dz.U. z 2020r. poz. 2081; dalej jako rozporządzenie MRPiT) poprzez dodanie nowych punktów określających brak konieczności uzyskania zezwolenia na pracę przez cudzoziemców. Rozporządenie MRPiT zostało opublikowane
w Dzienniku Ustaw w dniu 25 listopada 2020r. i wchodzi w życie z dniem 1 grudnia 2020 r.

Na mocy § 1 rozporządzenia MRPiT wprowadza się szereg nowych adresatów norm prawnych, którzy są zwolnieni z obowiązku uzyskania zezwolenia na pracę, w tym został dodany pkt. 21 w następującym brzmieniu, który określa grupę osób „posiadających ważną wizę wydaną w celu, o którym mowa w art. 60 ust. 1 pkt 23 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2020 r. poz. 35 i 2023)”.

Odesłanie zawarte w dodanym do rozporządzenia MPiPS pkt. 21 oznacza brak konieczności uzyskania zezwolenia na pracę od osób, którym wiza została wydana w celu „przyjazdu ze względów humanitarnych, z uwagi na interes państwa lub zobowiązania międzynarodowe” zgodnie z brzmieniem art. 60 ust. 1 pkt 23 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach. Ponadto, powyższy rodzaj wizy na naklejce wizowej w części dotyczącej celu wydania jest oznaczony jako cel „21”. Taka numetacja (cel 21) została przewidziana w § 2 pkt. 25 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 kwietnia 2019 r. w sprawie wiz dla cudzoziemców (Dz.U.
2019 poz. 782) dla sytuacji, „gdy wiza jest wydawana w celu przyjazdu ze względów humanitarnych, z uwagi na interes państwa lub zobowiązania międzynarodowe”, co oznacza, że wizy humanitarne na mocy rozporządzenia są określane jako posiadające cel 21.

Zgodnie z powyższym należy stwierdzić, że od dnia 1.12.2020, cudzoziemcy posiadający wizę wydaną w celach humanitarnych, oznaczonych na naklejce wizowej jako wiza wydana w celu 21, mają prawo wykonywania pracy na terytorium RP bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę. Ważna wiza humanitarna staje się zatem zarówno dokumentem
legalizującym pobyt cudzoziemca na terytorium RP, jak też dokumentem umożliwiającym dostęp do rynku pracy. W ten sposób oba generalne warunki dotyczące legalnego pobytu oraz dostępu do rynku pracy zostają spełnione przez cudzoziemca spoza UE posiadającego wizę humanitarną i zamierzającego świadczyć pracę na teryterium RP.



Autor:
Anna Matsiyeuskaya 
anna.matsiyeuskaya@gmail.com

︎ Tekst w wersji PDF